Report – Imagine 2016 (2)

on

Sinds 2014 is het Eye de hoofdlocatie van het Imagine Filmfestival. Met uitzondering van de traditionele Night of Terror worden alle films hier vertoond. En hoewel Eye qua locatie, voorzieningen, zalen, geluid en beeld goed geschikt is, lijkt het echte festivalgevoel niet helemaal aanwezig. Het is druk, de hele dag, elke dag. Dat komt door kinderexcursies en bezoeken van reguliere voorstellingen die gewoon doorgaan tijdens het festival. Dat hoeft de pret niet per se te drukken; Eye ademt film en de liefhebber met een gat in zijn schema kan een speciaal biertje laten tappen of zijn filmhart ophalen in de exhibitieruimte in de kelder.


SPIELBERGIAANSE INDIE

midnightspecial
Midnight Special (2016, Nichols)
  • Midnight Special | Jeff Nichols
  • 2016 | VS | drama, scifi | 111 minuten
  • Cast: Michael Shannon, Jaeden Lieberher, Joel Edgerton, Adam Driver, Kirsten Dunst, Sam Shepard, e.a.

In elk van de drie vorige films van regisseur Jeff Nichols draait het om de band tussen vader en zoon en is de protagonist een delicaat personage met ruwe randen van doorleefdheid. In Nichols’ debuut Shotgun Stories (2007) en opvolger Take Shelter (2011) nam Michael Shannon die taak op zich en in Mud (2012) was het de beurt aan Matthew McConaughey. In Midnight Special is het opnieuw Shannon, nu in de rol van getroebleerde vader, ditmaal niet in een sociaal drama, maar tegen de achtergrond van groots scifi spektakel. De imposante Shannon is het type karakteracteur dat vrijwel elk soort rol aankan. Maar altijd ligt er die dreiging op de loer van een verbale of fysieke uitbarsting.

Nichols gooit de kijker midden in de actie en dat zonder enige uitleg. Die aanpak werkt prima en zorgt ervoor dat lang onduidelijk is hoe de vork nu echt in de steel zit. Wat we wel weten is dat de achtjarige Alton (Jaeden Lieberher) paranormale gaven bezit en door zijn vader Roy (Shannon) uit handen van de FBI en een religieuze sekte moet worden gehouden.

Het klinkt allemaal vrij Spielbergiaans, een vader en zoon op de vlucht voor de overheid met de zweem van het paranormale om hen heen hangend. Echter, dit blijft een film van een rasechte indie-auteur die ongebaande paden verkent. Dat is zeer te prijzen en gelukkig slaagt hij ook met glans. In de laatste akte gaat het er allemaal bombastischer aan toe, naar het voorbeeld  van de eerder genoemde Spielberg en misschien wel iets te ver richting diens klassieker Close Encounters of the Third Kind (1977), maar toch blijft er genoeg over om deze film niet als standaard popcornvermaak te gaan zien. Midnight Special is kleiner vooral, een prettige mix van indie en actie die op beide vlakken werkt. Iets waar bijvoorbeeld Zack Snyder met zijn pretentieuze superheldenfilm Man of Steel (2013) niet in slaagde. Nichols is een regisseur met veel oog voor detail en schoonheid en deinst er niet voor terug de tijd te nemen dat te tonen. Voeg daaraan toe dat de soundtrack bijzonder sfeervol is en je hebt gewoon een prima roadmovie die flirt met zowel de betere achtervolgingsthriller als epische scifi. Next up voor Nichols: rassendrama Loving, komende maand al te zien in Cannes.

3-5


TECHNO-E.T. OP TIENERTOER

nachtmahr
Der Nachtmahr (2015, Akiz)
  • Der Nachtmahr [The Nightmare] | Akiz
  • 2015 | Duitsland | drama, mystery | 88 minuten
  • Cast: Carolyn Genzkow, Arnd Klawitter, Julika Jenkins, Lynn Femme, Sina Tkotsch, e.a.

Er zit een monster in de slaapkamer van Tina (Carolyn Genzkow) en dat is behoorlijk vervelend als je een zestienjarig meisje bent in Berlijn. Je wilt zuipen, snuiven, dansen, neuken en feesten; een afzichtelijke trol van twee turven hoog is dan het laatste wat je nodig hebt. Ik vertel het nu allemaal een beetje banaal en dat is misschien wat oneerlijk. Er zit namelijk wel degelijk een psychologische laag of twee achter de redenen van de Duitse regisseur Akiz om voor zijn vrucht Der Nachtmahr een kleine Gollum bij een tiener in de kast te deponeren.

De titel van deze film verwijst uiteraard naar het schilderij met dezelfde naam van de Zwitser Heinrich Füssli uit 1781. In dit schilderij zit een monster, gelijkend op het exemplaar uit de film, op een slapende vrouw. Volgens kenners een van de eerste en klassieke uitbeeldingen van slaapparalyse, een stoornis waarbij de spieren  voor het in slaap vallen of na het ontwaken verlamd zijn. Een enge stoornis, vaak gepaard met heftige en zeer realistische nachtmerries. Visueel artiest Akiz tracht vanuit dit principe een horrorfilm te maken die het midden houdt tussen het werk van David Lynch, Roman Polanski’s Repulsion (1965) en de overbekende tienerslashers uit de jaren negentig. Minus het bloed dan.

Helaas komt Der Nachtmahr niet uit de verf als horrorfilm. Het is nergens eng maar vooral heel erg luidruchtig. Vooraf een waarschuwing op het scherm voor epileptici en een advies om het volume zo hard mogelijk te zetten; het komt allemaal over als een wat makkelijke gimmick. Maak gewoon een goede film, denk ik dan. Eentje met op zijn minst een semi-interessante hoofdrolspeelster. Van datzelfde euvel hebben ook de bijfiguren last. Elke persoon in de omgeving van Tina is een incapabel mens, zij het als ouder, therapeut of vriend. Het ziet er soms best aardig uit wat Akiz op het scherm laat zien, maar Der Nachtmahr is niet eng genoeg om een horror te zijn en te plat om een kijkje te geven in de psyche van een (oninteressante) tiener. De film haakt nergens in op de thema’s die het verontrustende werk van Füssli oproept en is daardoor niets meer dan een lege huls.

2-5


SYMFONIE VAN POSTMODERNISTISCHE GEKTE

highrise2
High-Rise (2015, Wheatley)
  • High-Rise | Ben Wheatley
  • 2015 | VK | actie, drama, komedie | 119 minuten
  • Cast: Tom Hiddleston, Jeremy Irons, Sienna Miller, Luke Evans, Elisabeth Moss, e.a.

In de postmodernistische hoek der popcultuur is het heerlijk vertoeven voor auteurs als J.G. Ballard en filmmakers als Ben Wheatley. In het geval van de adaptatie van Ballards roman High-Rise uit 1975 is er sprake van een huwelijk dat eigenlijk al jaren voorbestemd was. Waar eerder David Cronenberg met Crash (1996) al werk van Ballard adapteerde, is het nu dus de beurt aan Wheatley. Dat mag geen toeval heten, zowel Cronenberg als Wheatley opereren aan dezelfde zijde van het cinematisch spectrum.

Het zou flauw zijn om de film overmatig te vergelijken met Ballards boek. Het gaat hier ten eerste om een totaal ander medium en ten tweede zijn de scherpe pen en het analytische sociale commentaar van Ballard nauwelijks op celluloid te vangen. Wheatley probeert dat dan ook niet. High-Rise is een anarchistische film die op een bijna romantisch-melancholische manier teruggrijpt naar het verleden. Het plot vliegt alle kanten op en soms zelfs vet uit de bocht, waardoor elementen in plaats van dramatisch eerder onbedoeld komisch overkomen. Dat kan nooit Wheatley’s bedoeling zijn geweest.

Toch worden de registers in High-Rise met overtuiging opengesmeten. De stijl is energiek, het kleurgebruik uitbundig en de acteurs zonder uitzondering prima. Tom Hiddleston is met zijn stoïcijnse voorkomen een perfecte Laing; Luke Evans en Sienna Miller zijn in hun bijrollen uitstekend. De muzikale begeleiding van Clint Mansell, die o.a. de groots-orchestrale scores voor Aronofsky’s Requiem for a Dream (2000), The Fountain (2006) en Black Swan (2010) verzorgde, brengt die sfeer nog meer naar voren. Dat gaat subtieler dan je zou verwachten. Het hoogtepunt van High-Rise komt zelfs voort uit het gebruik van popmuziek: de duistere (en verrassende) adaptatie van ABBA’s SOS door het electro-alternatieve Portishead. Het draagt alleen maar bij aan het idee dat Wheatley’s film een aaneenschakeling is van stijlelementen, van onheilspellend naar grappig en weer terug. Style over substance? Misschien, maar lekker duister en bleek en rafelig maar ook ragfijn, dat in ieder geval wel. En daarmee dus interessant en de beste film van het festival.

3-5


SFEERVOLLE FOLKVERTELLING

thewitch
The Witch (2015, Eggers)
  • The VVitch: A New-England Folktale [The Witch] | Robert Eggers
  • 2015 | Canada, VS | drama, horror | 90 minuten
  • Cast: Anya Taylor-Joy, Ralph Ineson, Kate Dickie, Harvey Scrimshaw, e.a.

Een nieuwe trend? Voor het derde filmjaar op rij profileert een horrorfilm zich als internationaal festivalfavoriet. Na The Babadook (2014, Kent) en It Follows (2014, Mitchell) hangt er ook rond The Witch van Robert Eggers een onmiskenbare buzz. Zo won debutant Eggers tijdens Sundance de award voor beste regie. In de categorie drama wel te verstaan.

En dat legt de vinger nou net op het problematische aspect van dit soort hypes: overtrokken verwachtingen van filmfans die denken dat horror alleen maar om bloed en gore draait. Dat is een ouderwets uitgangspunt; het genre heeft veel meer te bieden. Serieuze filmauteurs zien dat en doen er iets mee. Zo spendeerde regisseur Eggers jaren in in de researchfase en is zijn film meer een historisch accuraat tijdsdocument dan een horrorfilm.

Die horrorelementen zitten er natuurlijk wel in, dat geeft net dat beetje extra aan een unieke film. Dat Eggers eerder als set- en productiedesigner werkte is dan ook te zien. Maar niet alleen de kostuums en landschap, ook het camerawerk en oud-Engels taalgebruik dragen hier aan bij. Anya Taylor-Joy is een absolute revelatie in de rol van Thomasin, de oudste dochter van Engelse migrantenouders in het New England van de zeventiende eeuw. Het leven draait om brood op de plank en toewijding aan God. Wat volgt is een dramatische uiteenzetting van gebeurtenissen, minutieus geregistreerd door Eggers. The Witch is doodeng zonder goedkope effecten en dat is knap. Het is 2016, getalenteerde filmmakers hoeven zich niets aan te trekken van hokjesdenken en grenzen, ook in (onterecht!) banaler geachte genres liggen mogelijkheden tot verdieping en kwaliteit. Met een beetje geluk werkt deze sfeervolle folkvertelling inspirerend.

4-0


 

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s