Recensie – The Sea of Trees

on

Ooit, lang geleden, was Gus Van Sant een eigenzinnig filmmaker met een duidelijke eigen signatuur. Hij exploreerde de duistere zijde van de Amerikaanse droom – minderjarige, illegale immigranten in zijn debuut Mala Noche (1986),  criminele junkies in Drugstore Cowboy (1989) en narcoleptische, mannelijke hoeren in My Own Private Idaho (1991). Die laatste film behoort tot zijn beste werk, samen met het bezwerende school shooting drama Elephant (2003). Tussendoor wisselde hij ongeïnspireerde thrillers en komedies af met bescheiden indie. Met een nieuwe Van Sant kan het dus alle kanten op, zijn oeuvre is als een grabbelton op een kinderfeestje: je weet nooit wat je krijgen zal, maar naarmate je ouder wordt is de kans op goedkope rommel groter.


DE GRABBELTON VAN GUS VAN SANT

seaoftrees2
The Sea of Trees (2015, Van Sant)
  • The Sea of Trees | Gus Van Sant
  • 2015 | VS | drama | 110 minuten
  • Cast: Matthew McConaughey, Naomi Watts, Ken Watanabe, e.a.

Matthew McConaughey’s Arthur Brennan wil een einde aan zijn leven maken. Slechts bewapend met handbagage en een envelop met de naam van zijn vrouw erop vliegt hij naar Tokio, reist af naar de voet van Mt. Fuji om Aokigahara in te trekken, ook wel bekend als het zelfmoordbos. Waarom hij het niet meer ziet zitten moet duidelijk worden aan de hand van flashbacks. We zien het verstoorde huwelijk van Arthur en Joan (Naomi Watts) spaaklopen. Arthur is de goedzak, Joan de bittere, functionerende alcoholist. Daar moet meer aan de hand zijn en dat blijkt dan ook snel. Overspel door Arthur ontwrichtte de relatie. En dat is zeker niet het laatste cliché dat scenarist Sparling uit zijn pen krijgt. Voor het echte vuurwerk sleept hij er nog een dosis kanker bij.

Het begint allemaal vrij aardig. Van Sant maakt veel gebruik van mooie close-ups en de entree van Arthur in het bos is sfeervol en mysterieus. De omgeving leent zich voor mooie beelden. Eerst zijn er de waarschuwingsborden met licht-komische teksten als ‘Your life is something precious that was given to you by your parents’, daarna de lugubere relikwieën van zij die hem voorgingen in de vorm van skeletten en ontbindende lijken. Die hele opbouw valt weg zodra Arthur Takumi (Ken Watanabe) ontmoet, een Japanner die zichzelf in eerste instantie van het leven wilde beroven maar toch maar besloot dat niet te doen. Sinds zijn rol in The Last Samurai (2003, Zwick) is Watanabe de knuffeljapanner van Hollywood geworden. Ook hier is de beste man weer een wandelend cliché dat vage tegeltjeswijsheden uitspuwt en zichzelf van het leven wilde beroven vanwege een misgelopen promotie op het werk. Gelukkig spreekt hij vloeiend Engels. Takumi moet de spirituele brug vormen tussen westerling Arthur en de Japanse cultuur. Hij is echter niet meer dan een bordkartonnen stereotiep.

Het zijn schrijver Sparling en regisseur Van Sant die de film de nek omdraaien. Sparling door een bak aan goedkope symboliek over de kijker heen te storten; vreemde referenties naar het sprookje Hans & Grietje en een bloeiende bloem als kitscherige metafoor voor hervonden levenszin. Van Sant staat het allemaal toe en is zijn contemplatieve stem kwijt door zoveel onnodige dialoog. Hij laat de film veel te lang duren en legt het niet al te lastig te volgen plot tot in de details uit.

Ondanks het feit dat McConaughey een prima acteur is, voelt de existentiële crisis die Arthur doormaakt gewoon totaal niet echt. Het is misschien wel het belangrijkste punt van kritiek op deze film. Niets voelt echt. The Sea of Trees werd vorig jaar in Cannes getrakteerd op boegeroep. Dat duidt meestal op een op zijn minst interessante film, die vanwege controverse of ontoegankelijkheid niet in de smaak valt bij het verwende publiek. Nu is er echter van polarisatie geen sprake; The Sea of Trees werkt voor geen meter. En Gus Van Sant mag zich dat aanrekenen.

1-5

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s