Recensie – Elle

on

Behalve de inbreng van regisseur Paul Verhoeven en editor Job ter Burg is er weinig Nederlands aan Elle. Sterker nog, Franser dan dit worden ze niet vaak gemaakt. Verhoeven leerde de taal en lijkt herboren; met de durf van een jonge hemelbestormer maakt de 77-jarige veteraan een originele thriller met aardedonkere humor. De film zelf is dan weer vrij klassiek Verhoeven. En dus uniek en uitdagend.


Verhoevens Franse revival

elle2
Elle (2016, Verhoeven)
  • Elle Paul Verhoeven
  • 2016 | Frankrijk | drama, thriller | 130 minuten
  • Cast: Isabelle Huppert, Anne Consigny, Charles Berling, Laurent Lafitte, Christian Berkel, Jonas Bloquet, e.a.

Elle schuurt aan tegen de grenzen van zo een beetje elk hokje, maar blijkt in geen enkele van die hokjes te vangen; de film laveert tussen erotisch, gewelddadig, pervers en pulp. Het draait om Michèle (Isabelle Huppert) die al in de eerste scène halfnaakt op de vloer ligt terwijl haar kat stoïcijns toekijkt. Ze is verkracht door een indringer met een bivakmuts op. Ze ruimt vervolgens de rotzooi op, neemt een bad en bestelt sushi. In plaats van aangifte te doen koopt ze pepperspray en een bijl, terwijl de verkrachter haar in de gaten blijft houden en blijft bedreigen. Al snel na de eerste vertoningen in Cannes werd de film een verkrachtingskomedie genoemd. Populistisch geneuzel van de bovenste plank, puur dienend als clickbait. Elle werkt als een whodunnit, maar ook als portret van een sterke vrouw. Dit is naar goed gebruik van Verhoeven, denk maar eens terug aan het personage van Carice van Houten als dubbelspion van het verzet in Zwartboek (2006). Grappig? Ja, dat is het zeker. Maar dat is te danken aan de heerlijke geschreven dialoog en de snedige zinnen die Huppert over de tong laat rollen, niet aan de choquerende verkrachting.

Naast het meesterlijke vakmanschap van Verhoeven, die alle personages en lijntjes vrijwel vlekkeloos met elkaar weet te verbinden op een bijna altijd plausibele manier (de kerstdiner-scène is heerlijk ongemakkelijk en dynamisch), is het spel van Huppert, de grand dame van de Franse arthousecinema, niets minder dan fenomenaal. Het personage Michèle heeft raakvlakken met Hupperts Erika Kohut, de neurotische sadomasochist uit La Pianiste (2001, Haneke), maar eigenlijk net zo veel met Uma Thurmans wraakzuchtige The Bride uit tweeluik Kill Bill (2003 & 2004, Tarantino). Niet alles werkt in Elle, maar ook die imperfectie past weer prima bij Verhoeven. Het camerawerk is nauwelijks uitdagend en zelfs wat saai. Dat ligt niet aan DoC Stéphane Fontaine, die leefde zich eerder geweldig uit in Un Propète (2009, Audiard) en De Rouille et d’Os (2012, Audiard). Verhoeven kiest duidelijk zelf voor een functionele beeldvoering, wat niet eens erg zou zijn, ware het niet dat ook de belichting de sfeer van een gemiddelde tv-film oproept. Tegelijkertijd staat Elle gelukkig bol van de vondsten en is het een aaneenschakeling van pareltjes van scènes, of ze nu bijtend cynisch en grappig zijn of ronduit verknipt en verontrustend.

Filmografie (hoogtepunten) Paul Verhoeven (1938, Nederland)

  • Turks Fruit (1971)
  • Soldaat van Oranje (1977)
  • Spetters (1980)
  • RoboCop (1987)
  • Total Recall (1990)
  • Basic Instinct (1992)
  • Showgirls (1995)
  • Starship Troopers (1997)
  • Zwartboek (2006)
  • Elle (2016)

Elle zweeft ergens etiketloos tussen Siegmund Freud, Claude Chabrol, Alfred Hitchcock en Michael Haneke, ongrijpbaar, onevenwichtig. Het is een rijk en divers psychologisch portret van een succesvolle vrouw die de controle verliest en die vervolgens vastberaden teruggrijpt. En tenslotte een samenwerking tussen twee van de belangrijkste en unieke figuren uit de moderne Europese filmgeschiedenis. Verhoeven is bijna tachtig en eindelijk een Franse cineast geworden. Chapeau.

4-0

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s