Report – Previously Unreleased 2016 (3)

on

Elke zomer draait onder de naam Previously Unreleased een stoet aan films die tijdens het voorafgaande jaar lof en prijzen oogstten op internationale festivals, maar niet in de Nederlandse (reguliere) bioscopen te zien waren. De zomer is voorbij; ik sluit af met een melancholieke sfeervertelling uit Uruguay, Roemeense schatzoekers en twee vreselijk irritante wijven uit New York.


SFEERVOLLE MOZAÏEK

unanoche1
Roberto Suárez in Una Noche sin Luna (2014, Tejeira) – header: Daniel Melingo in Una Noche sin Luna (2014, Tejeira)
  • Una Noche sin Luna [A Moonless Night] | Germán Tejeira
  • 2014 | Uruguay | drama, komedie | 78 minuten
  • Cast: Roberto Suárez, Daniel melingo, Marcel Keoroglian, Elisa Gagliano, Adrián Biniez, Verónica Perrotta, e.a.

Het jaar loopt ten einde en drie eenzame zielen brengen elk op hun eigen manier de jaarwisseling door in de buurt van het Uruguyaanse plattelandsdorp Malabrigo. Onder de mensen, maar toch alleen. Una Noche sin Luna is een film waar de term sympathiek voor lijkt uit te zijn gevonden. Loom, zomerachtig, melancholisch, uit het leven gegrepen. Regisseur Germán Tejeira (de zoveelste Zuid-Amerikaanse debutant die indruk maakt dit jaar) tovert een stijloefening op het doek die in het geheel niet zou misstaan in het oeuvre van Jim Jarmusch. De invloed van die Amerikaanse cultheld is niet te negeren. Met name wanneer Tom Waits’ Lullaby tijdens de aftiteling te horen is. Ook de droge humor, beeldvoering en het gebruik van muziek tijdens de film doen aan Jarmusch denken.

Uiteindelijk is Una Noche sin Luna natuurlijk meer dan een ode. Het is een film met een eigen signatuur en nog belangrijker, hart en ziel. De mozaïekvorm waar het verhaal in wordt verteld werkt erg goed. Taxi-chauffeur Cesar dineert met de familie van zijn ex-vrouw om de band met zijn poepschattige dochtertje aan te halen; goochelaar Antonio, inclusief wit konijn, komt met pech langs de kant van de weg te staan en brengt de nieuwjaarsnacht door met tolbeambte Laura, ook al zo een verloren ziel; gevangene Molgota heeft speciaal verlof gekregen om als folkzanger op te treden tijdens een lokaal nieuwjaarsfeest. Tejeira probeert niet op een krampachtige manier de verhalen met elkaar te verbinden – op een kennelijk typisch Uruguyaanse power-out na – en houdt de verhalen klein en behapbaar. Uiteindelijk sluit elk van de mannen het jaar af met hoop, licht aan het eind van de tunnel. Ze hebben misschien niet het eeuwige geluk aan de kont hangen, maar datzelfde geluk is ook weer niet ongrijpbaar. Una Noche sin Luna is een prachtige, poëtische titel voor een mooie, sfeervolle slice-of-life. Een film die meer gezien verdient te worden.

3-5


SCHATZOEKEN IN ROEMENIË

thetreasure
Corneliue Cozmei en Toma Cuzin in Comoara (2015, Porumboiu)
  • Comoara [The Treasure] | Corneliu Porumboiu
  • 2015 | Roemenië | komedie | 89 minuten
  • Cast: Toma Cuzin, Adrian Purcarescu, Corneliu Cozmei, Radu Banzaru, Cristina Cuzina Toma, e.a.

Een jaar of tien geleden werd er van een Roemeense New Wave gesproken toen filmmakers uit dat land plotseling internationale prijzen wonnen. Dit jaar is er sprak van een kleine naschok; de belangrijke cineasten uit die periode zijn nu grote meneren en brengen massaal nieuwe projecten uit. Ik besprak eerder One Floor Below (2015, Muntean) op deze plek en wacht met smart op Bacalaureat van Cristian Mungiu. Daarnaast ging in Cannes  Sieranevada van Cristi Puiu in première. De vierde poot onder deze tafel der geëngageerde cinema is van Corneliu Porumboiu: zijn nieuwe film heet Comoara, of The Treasure, en won vorig jaar al in de Certain Regard-competitie van Cannes.

De hoofdpersonen van dit droge sprookje zijn simpele familiemannen, buren in Boekarest die elkaar niet eens goed kennen. Costi en Adrian gaan op zoek naar een schat op het landgoed van Adrians grootouders, in een dorp een paar uur verderop. Costi neemt de kosten van een metaaldetector op zich en kan op de helft van de eventuele opbrengst rekenen. Dat is het, het gehele plot in twee zinnen. Aan Porumboiu de taak om dat alles enigszins boeiend in beeld te brengen. Dat lukt vrij aardig. Comoara werkt vooral als concept. Waar veel andere regisseurs plotwendingen verzinnen om de boel op te leuken (een lijk of een pistool of een love interest, etcetera), laat Porumboiu alles precies volgens het plan van de mannen verlopen. En dat is verfrissend, want het plan is niet zonder mankementen en de mannen zijn niet bepaald de scherpste messen in de la. Net als in zijn vorige films schetst Porumboiu een beeld van een taai bureaucratisch systeem. Dat lijkt echter niet de hoofdmoot van Comoara; de film is een soort viering van het nieuwe kapitalisme, dat ook in Oost-Europa welig tiert. En eindigt perfect op de ironische tonen van Laibach. Life is Life! Lalalalala.

3-0


HOLLE FRASEN EN WITTE PRIVILEGES

mistressamerica
Lola Kirke in Mistress America (2015, Baumbach)
  • Mistress America | Noah Baumbach
  • 2015 | VS | komedie | 88 minuten
  • Cast: Greta Gerwig, Lola Kirke, Matthew Shear, Michael Chernus, Heather Lind, e.a.

De meest blanke film in jaren komt niet geheel verrassend van de hand van Noah Baumbach. De 47-jarige regisseur laat zijn films meestal afspelen in het blanke kakmilieu en doordrenkt deze met upperclass non-problemen, maar in Mistress America overspelen hij en coscenarist Greta Gerwig hun hand. De witte privileges en pretenties vliegen je om de oren, maar het zijn vooral holle frasen die de hoogst irritante personages stuk voor stuk uitkermen. Dat hoeft niet erg te zijn – Waarom zou een personage immers sympathiek moeten zijn om interessant te blijven? – maar de film mist elke vorm van scherpte. Daarin zit het belangrijke verschil tussen Mistress America en het meesterlijke Frances Ha (2012); die vorige samenwerking tussen Baumbach en Gerwig was raak in al zijn leegheid en resulteerde in een fraaie, sfeervolle tragikomedie met de nodige visuele flair.

Gerwig speelt hier Brooke, die haar aanstaande stiefzusje Tracy (Lola Kirke) onder haar hoede neemt in de betonnen jungle die New York heet. Brooke is naar eigen zeggen zangeres, artiest, restaurantuitbater, lerares, interieurdesigner, auteur, maar bezit de skills noch het doorzettingsvermogen om ook echt iets te worden. Ze is een typische twintiger die in het niemandsland van oneindige keuzes en mogelijkheden verdrinkt. In de stijl van Girls (2012-2016, Dunham, tv-serie) en het eerder genoemde Frances Ha dus. Slackers zijn niet meer de alto’s uit Richard Linklaters wereld, maar bevoorrechte twintigers die hun niksnutterij verpakken in narcisme en online statusupdates. De apathie en leegheid is hier niet interessant of zelfs maar fascinerend. Het is vervelend. Mistress America begint helemaal niet slecht, maar verzandt steeds verder in een simpele klucht vol bordkartonnen karakters. Zo verpestte Baumbach het matige While We’re Young (2014), en zo verpest hij ook deze film.

2-5

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s